Nire egonaldiaren helburua da aurretik landutako hainbat testu eta gogoeta saiakera labur baten formarekin idaztea. Saiakera horri muga formal batzuk ezarriko dizkiot: ez da eruditua edo akademikoa izango, ezta arrunta ere. Ez “filosofikoa” eta ezta sapientziala ere. Asko izango du errelato pertsonaletik eta urte luzeetako gogoeta eta esperientziatik, urte hauetan maisu eta ikasleekin izandako ikasketetatik eta eztabaidetatik.
Lehen idazketa gaztelaniaz egingo dut, nire aurreko liburu bati jarraipena emanez (baina guztiz beste tonu batean)[1], eta testuinguru orokorra izango du (Mendebaldea eta Ekialdea aintzat hartuz, gure mundu katoliko ohia abiapuntu). Bigarren bertsio batek, euskaraz garatzeko asmoa dudanak, gai berdinak jorratuko ditu, baina Euskal Herriko partikulartasun historiko eta kulturalak kontuan hartuz, zenbait euskal pentsalariekin elkarrizketan.
[1] Levantar la mirada. Tai Chi Chuan, fundamentos para una práctica contemporánea. Cuerpo, Salud, Marcialidad (Liebre de marzo 2008). Bertan agindu nuen bigarren partea izango da, nolabait, orain saiatuko dudana.
Nire hausnarketa balantze autobiografikoaren eta gertakari erlijiosoak mendebaldeko gizarte garaikideetan izan duen eraldaketari buruzko hipotesien artean egongo da. Nire heziketan eragin katoliko sakona izatetik eta joan den mendeko 70eko eta 80ko hamarkadetako posizio sozialki iraultzaileetara bideratzetik abiatuz, gorputzetik praktika intentsiboetan (entrenamendu martziala, taichi chuan, chi kung eta orientazio budistako meditazioa) oinarritutako ekialdeko proposamenetan gerora izandako murgiltzearen balantzea egingo dut, hogeita hamar urte baino gehiagoz ikasgai horiek irakasten aritu ondoren.
Nola gertatu zen sekularizazio-prozesua gurea bezalako gizarte nabarmen katolikoetan? Erlijio-praktikak desagertu egin ziren ala haien bertsio sekularretarantz aldatu ziren? Gure bizitza ulertzeko moduaren erreferentzia alternatiboa al da Ekialdea bere eremu guztietan, eta, bereziki, “nahierara egindako erlijio” moduko batean, meditazioa edo yoga bezalako teknikak barne?
Garatzea espero ditudan puntu batzuk:
- “Egiazko Erlijioa” gorpuzten duten hiru elementuak eta zirkunstantzia historikoak: dogmatika batean artikulatutako salbazio-proposamena, bizitzako funtsezko pasarteei zentzua ematen dieten eta gizarte-kohesioari mesede egiten dioten errituak, eta proposamen etiko berezia.
- Kristautasunaren/katolizismoaren funtzionaltasun sozialaren galerak utzitako hutsunea salbazio-promesen, erritoen eta balio etikoen inguruan artikulatutako erlijiotasun berri batek betetzen du. Gure gizarte laiko garaikideak dogmatika baten inguruan egituratzen dira, non Zientziak eta bere garapen teknologikoek leku nagusia betetzen duten; “igarotze errituak” medikuntzak eta bere promesek monopolizatzen dituzte, baita beste erakunde moderno batzuek ere (eskola, familia nuklearra, etab.); eta aurreko aginduak bezain kontraesankorrak eta anbibalenteak diren balio zibiko batzuk suposiziotzat hartzen dira (“giza eskubideak”).
- Eta Ekialdea? Zer dakigu yogaz, Txinako taoismoan inspiratutako praktikez edo proposamen budistez? Ba al dago “balio espiritualetara itzultzea”, non ekialdeko tradizioek leku bat aurkitzen duten Mendebaldean?
Kapitulu batzuk:
• Erlijioa ez da desagertzen, eraldatu baino ez da egiten. “Benetako erlijioa” ezartzeko baldintzak
• Gaur egungo “Benetako Mendebaldeko Erlijioaren” printzipioak
• Arrakasta eta porrota, parodia eta tragedia (ekialdeko praktika batzuen boomari eta gaur egungo funtzioari buruz)
• Gezur errukitsuak, laudorio iraingarriak
• Ez nuen inoiz mendi sakratua bisitatu (Taoren lanbro artean)
• Tximeletak sabelean (argiztatuen erreinuan sartzeko jarraibideak). Meditazio budistari buruzko kontakizuna
• Budismoa heresia gisa eta erlijio brahmanikoa errotik zalantzan jartzea (hinduismoa)
• Budismoa eta indarkeria
• Programa búdikoa ez da budismoa
• Maisutasuna eta inpostura. Transmisioari eta ikaskuntzari buruzko oharrak
Juan Gorostidi Berrondo (Altza-Pasaia, Gipuzkoa 1956). Lehen ikasketak salestarrekin egin zituen (Errenterian eta Kuartangon). Unibertsitatea alde batera utzi eta fabrikako langile egin zen 1974-1979, militantzia urte sutsuetan. Haur hezitzaile gero, bi urtez. Afrikara bidaiatu eta mugimendu neo landatarretan hartu zuen parte. Nafarroako Arco Iris komunitateko partaide (1984-1986) eta Taiji Txuan maisu gero, Iruñan eta Donostian. Musika eta psikologia ikasketak ditu. 1991ean Donostiako Tai Chi Chuan Eskola zabaldu zuenetik zuzendu du 2023 arte. Dozenaka ikastaro eta erretiro zuzendu ditu urte horietan (taiji txuan, qi gong, meditazioa), eta baita ikastaro bereziak musikarientzat, irakasleentzat edo Unibertsitateko Fisioterapia eta Jarduera fisikoko ikasleentzat ere. Taiji Txuan irakasle formakuntza zuzendu du Euskal Herrian, Madrilen eta Alacanten. Levantar la mirada. Tai Chi Chuan, fundamentos para una práctica contemporánea liburua argitaratu zuen (Ed. Liebre de Marzo) 2008an. Beste bi saiakera argitaratu ditu gero: Lau kantari. Beñat Achiary, Mikel Laboa, Imanol Larzabal eta Ruper Ordorika (Pamiela 2011) eta Zazpigarren heriotza. Autonomiaz eta bortxaz, dolu baterako arrastoak (Erein 2016). Tabakalera Arte Garaikidearen Hizketaldi handia ekitaldietan hartu du parte: Ariketak, la segunda respiración 2018koan, eta Non dago Lekeitio? 2021ekoan.